Een lesje kapitalistische marketing door het FNV?

Pim Berkhout, DGA De Arbodienst
Wormer, 3 oktober 2014

Eindstation
Vorige week las ik het bericht dat FNV-leden die bij Menzis een zorgverzekering afsluiten vrije toegang krijgen tot een onafhankelijke bedrijfsarts voor adviezen over werk en gezondheid. De overeenkomst die het FNV met zorgverzekeraar Menzis hiertoe heeft gesloten lijkt mij het (voorlopig?) eindstation van een campagne waarmee het FNV haar tanende invloed in de zorg-polder probeert te versterken.

Tja, wat doe je als je belangenbehartiging volgens de media nog maar door 7,5% van de werkende bevolking wordt gesteund met een lidmaatschap? En als dat lidmaatschap vergrijst zodat inmiddels 70% van je leden ouder dan 45 jaar is? Nou, dan kijk je eens goed om je heen en besluit je de sociale sector te trakteren op een paar lesjes kapitalistische marketing.

  • Doe wat andere belangenorganisaties (ANWB, Consumentenbond, Vereniging Eigen Huis, etc.) doen om leegloop tegen te gaan: verkoop je leden tegen gunstige tarieven en voorwaarden verzekeringen, energie, adviezen en keurmerken.
  • Zorg dat werknemers verplicht worden om lid van een vakbond te worden. Het FNV kijkt daarbij verlekkerd naar het “flexicurity syteem” in Denemarken. Deense werknemers zijn verzekerd tegen arbeidsongeschiktheid en werkeloosheid, maar zijn daartegenover verplicht om lid te zijn van een vakbond. Geen wonder dus, dat het FNV in het overleg met overheid en sociale partners, de bestaande bedrijfsgezondheidszorg in die richting op de schop wil nemen. Overigens bleek mij tijdens een werkbezoek aan Denemarken, dat het flexicurity systeem onbetaalbaar wordt en bijgevolg de polisvoorwaarden voor de werknemers steeds ongunstiger worden.
  • Hoe zorg je dat een samenleving, die eigenlijk heel tevreden is met een bestaande situatie toch open gaat staan voor een door jou bepleite verandering? Dan creëer je toch een vijand of een misstand? Al twee jaar lang voert het FNV campagne tegen arbodiensten en bedrijfsartsen. Ze zouden niet onafhankelijk zijn, teveel naar de werkgevers luisteren en met de privacybescherming rommelen. Helaas hebben ze dat nooit kunnen aantonen. Onderzoeksrapporten, meldpunten en Zembla-uitzendingen leverden wel verbetermogelijkheden op, maar van structurele misstanden bij arbodiensten en bedrijfsartsen is nimmer iets gebleken.

Marketingtruc?
De overeenkomst tussen het FNV en Menzis om bij Menzis verzekerde werknemers een eigen bedrijfsarts te geven lijkt mij in het licht van bovenstaande lessen een slimme marketingtruc. Slim omdat de FNV al enkele jaren zijn best aan het doen is om de huidige bedrijfsartsen in diskrediet te brengen. En gelukkig is daar Menzis die het FNV begrijpt: twee (uiteraard super-onafhankelijke) organisaties die zelf bedrijfsartsen gaan inhuren en die bedrijfsartsen zijn dan op slag onafhankelijk geworden: lachen! Opmerkelijk is hierbij, dat de FNV voortdurend predikt, dat de marktwerking moet worden teruggedraaid, dat commerciële arbodiensten de verzuimbegeleiding slecht uitvoeren en dat de structuur van de arbodienstverlening op de schop moet. Jaja en dan nu ijskoud een commerciële overeenkomst met een verzekeraar sluiten!

Een brug te ver
Slim ook, omdat de FNV haar positie als sociale partner handig gebruikt (lees misbruikt). De FNV zit aan tafel bij vele advies- en overlegorganen en daarmee hebben zij een commerciële voorsprong op hun concurrenten, in dit geval de arbodiensten en de beroepsverenigingen van de arbo-professionals. Zo hebben ze in het recente concept SER-advies “ Betere zorg voor werkenden” teksten laten opnemen over het verbeteren van de arbodienstverlening. Liefst volgens het bovenbeschreven Deense model, maar dat bleek waarschijnlijk (nog) een brug te ver voor de andere SER-leden.

Meer onafhankelijk?
Door de sociale wetgeving, ingezet door Lubbers in de jaren ’90 en succesvol toegepast door vooral de werkgevers, die immers het loon van zieke werknemers minimaal twee jaar moeten doorbetalen, is het ziekteverzuim in Nederland inmiddels het laagst in Europa: gemiddeld 3,7%. Uit een enquête onder 10.000 cliënten van bedrijfsartsen, uitgevoerd door de wetenschappelijke vereniging van de bedrijfsartsen (NVAB) in het kader van een BIG herregistratie blijkt bovendien, dat de werknemers hun bedrijfsarts gemiddeld hoog waarderen. En dat is een niet onlogisch gevolg van een solide wetgeving en een vrije keuze van werkgevers om met instemming van hun ondernemingsraden de juiste gecertificeerde arbodienst te contracteren. Dus ik vrees, dat weinig FNV-leden de behoefte zullen hebben om een verzekering bij Menzis te sluiten en dan naast de eigen bedrijfsarts ook nog eens de gratis bedrijfsarts van de FNV te raadplegen. En zou die bedrijfsarts in de visie van de FNV nou echt zijn werk opeens onafhankelijk kunnen doen nu niet een arbodienst maar Menzis of FNV zijn of haar salaris gaat betalen?

Altijd welkom!
Succesvol of niet: het FNV geeft de sociale sector zo wel een les in hoe je bij een tanende invloed terug kunt slaan met kapitalistische marketing technieken. Slim gedaan FNV, en als collega-arbodienst wil ik jullie natuurlijk van harte verwelkomen, wie weet werken we ooit samen…!